A‘râf Sûresi 188. ayette Allah, Peygamber Efendimiz’e (s.a.v.) şöyle dedirtir:
“De ki: Ben kendime Allah’ın dilediğinden başka ne bir fayda ne de bir zarar verebilirim. Eğer gaybı bilseydim, elbette daha çok hayır elde ederdim ve bana hiçbir kötülük dokunmazdı.”
Bu ayet bize şunu öğretir: Gaybı Allah bilir. Peygamber bile kendi başına bilmez. Hal böyleyken, insan neyi bahane edebilir? “Her şey yazılmış” deyip kenara çekilmek de yanlıştır, “Her şey benim elimde” deyip haddini aşmak da…
Eğer insan geleceği bilseydi, elbette hep hayrın peşinden giderdi. Kim bile bile zararı seçer ki? Ama Allah gaybı gizlemiştir. Çünkü hayat bir sınavdır. Kader, kolumuzdan tutup bizi bir yola sürükleyen bir zorbalık değildir. Kader, seçtiğimiz yolun sonucudur.
Kur’an bunu çok net söyler:
“Kim zerre kadar hayır yaparsa onu görür, kim zerre kadar şer yaparsa onu görür.”
Yani kim ne ekerse, onu biçer. Allah kimseye haksızlık yapmaz. İnsan kendi tercihinin karşılığını yaşar. Peygamber Efendimiz (s.a.v.) de bunu açıkça ifade eder:
“Amel edin! Herkes yaratıldığı şeye kolaylaştırılır.”
Başka bir ifadeyle: İyiliği seçene iyilik yolu açılır, kötülüğü seçene de kötülüğün yolu… Kader, tembellik kılıfı değildir. Tam tersine, sorumluluğun adıdır.
Kur’an bir başka ayette bunu daha da açık söyler:
“Allah insanlara zulmetmez; fakat insanlar kendi nefislerine zulmederler.”
İnsan hayra yönelirse Allah yardım eder. Şerre yönelirse, sonucunu yaşatır. Nitekim hadiste bu hakikat şöyle anlatılır:
“Kul Allah’a bir karış yaklaşırsa, Allah ona bir arşın yaklaşır.”
Yani ilk adımı kul atar, karşılığını Allah verir.
A‘râf 188’in bize bıraktığı ders şudur: Kader, mazeret değildir. Kader, tercihlerin toplamıdır. Gaybı bilmediğimiz için her gün, her an doğruyu seçmekle imtihan ediliriz.
Ve şunu da unutmayalım: Müminin başına gelen her zorluk ceza değildir. Bazen en büyük hayırlar, en ağır imtihanların içinden çıkar. Sabreden için musibet bile rahmet olur.
Kısacası:
İnsan seçer, Allah hükmünü adaletle verir.
İmtihan budur, kader budur.